« هر كس با خدا ملاقات كند در حالى كه به او شرك نورزد داخل بهشت مىشود ، و هر كس خدا را ملاقات كند در حالى كه به او شرك مىورزد داخل آتش مىشود » . من هم در بارهء ابو بكر و عمر و عثمان و طلحه و زبير بخاطر همين روايات اميد نجات و سلامتى دارم « 9 » ! اعتراف حسن بصرى به خلافت بلا فصل امير المؤمنين عليه السّلام ( 1 ) ابان مىگويد : گفتم : اگر خلافت از طرف خدا و رسولش فقط براى على عليه السّلام باشد نه براى ديگرى ، آيا بدعت ابو بكر و عمر را مثل بدعت عثمان و طلحه و زبير حساب مىكنى ؟ حسن بصرى گفت : اى احمق « 10 » ، مبادا بگوئى : « اگر براى او باشد . . . » ! به خدا قسم خلافت براى على است و براى آنان نيست . چگونه فقط براى او نباشد بعد از آن چهار خصلت كه موثّقين بيشمار از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله برايم نقل كردهاند . پرسيدم : آن چهار خصلت كداماند ؟ گفت : سخن پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و منصوب نمودن او در روز غدير خم . و كلام آن حضرت در جنگ تبوك كه : « تو نسبت به من همچون هارون نسبت به موسى هستى بجز پيامبرى » ، اگر غير از پيامبرى چيز ديگرى هم بود حضرت آن را استثنا مىكرد و يقينا مىدانيم كه خلافت غير از نبوّت است . و پيامبر صلى اللَّه عليه و آله در آخرين خطابهاى كه براى مردم ايراد كرد و بعد از آن داخل خانهاش شد و ديگر بيرون نيامد تا خداوند او را بنزد خود فرا خواند ، فرمود : « اى مردم ، من در ميان شما دو چيز باقى گذاردم كه تا به آن دو تمسّك كردهايد هرگز گمراه نمىشويد . كتاب خدا و اهل بيتم . خداوند لطيف و خبير با من عهد كرده كه اين دو از يك ديگر جدا نمىشوند تا بر سر حوض كوثر نزد من آيند مانند اين دو - و حضرت در اين حال دو انگشت سبّابهء خود را كنار يك ديگر قرار دادند - نه مانند اين دو - و حضرت در اين حال انگشت سبابهء خود را كنار انگشت وسط قرار دادند - چرا كه يكى از اين دو جلوتر از

--> ( 9 ) « ب » و « د » : گفتم : اى ابو سعيد ، با همين سه روايت در بارهء ابو بكر و عمر و عثمان اميدوار هستى ؟ گفت : آرى . ( 10 ) « ب » : اى برادرم .